ریشه شناسی کلمه ی (مجوس)

معرب مغ. یونانی ، ماگوس ۞ . لاتینی ، مگوس ۞ . آرامی ، مجوشا. (حاشیه ٔ برهان چ معین ). معرب کلمه ٔ پارسی مگوش ۞ و مگو ۞ (پارسی باستان ) که به یونانی ماگوس و به فارسی حالیه مغ گویند. به صورت مگو ۞ چندین بار در کتیبه های بیستون آمده و در اوستا به صورت مغو ۞ و در پهلوی مغ شده است . منظور از مجوس پیروان دین مزدیسنا یا زرتشتیان است . کلمه ٔ موبد که به پیشوای دین زردشتی اطلاق می شود از همین ریشه است . گروهی از ایرانیان قدیم که قائل به دومبداء نور و ظلمت و یزدان و اهرمن بوده اند و اینان پیش از ظهور زرتشت هم بوده اند و مجوس خوانده می شدند.



ادعای این مدخل عربی این بود که مجوس از ریشه ی فارسی مگوس و شکل دیگر مغ می باشد که به معنای تعبیرکننده خواب و طالع بین است. و اینکه این واژه به همین ترتیب در زبان یونانی نیز وارد شده و در آنجا جمع آن به صورت ماجی استعمال میشود. این ادعا به احتمال قوی مقرون به حقیقت است. چرا که magic به معنی جادو در زبانهای اروپایی گویا از همین ریشه ماگوس است.

پی نوشت1: در بعضی نوشته های قدیمی، مگوس یا مغ به معنی اهل سرزمین ماد استفاده شده است.

پی نوشت 2: واژهٔ magnet و magnetism (و شکل فارسی آن مغناطیس) به همراه واژهٔ magic، از ریشهٔ واژهٔ فارسی «مگ» بوده، که خود برگرفته از نام گروه مغان ایرانی است.

پی نوشت 3: این واژه به صورت «مگو» چندین بار در کتیبه‌های بیستون آمده و در اوستا به صورت «مغو» و در پهلوی «مغ» شده‌است.