ریشه یابی:
ریشهٔ واژه ریال- تومان- قران:
🔘 واژۀ تومان به معنای ده هزار، ريشۀ ايرانی دارد و برگرفته از زبان تُخاری (زبان از ميان‌رفتۀ ايرانيان در خاور و ميانۀ آسيا) می‌باشد که با آمدن اويغورها به ميهنشان از ميان رفت و جايش را به تُرکی داد. اين واژه به زبان‌های تُرکی، مغولی و فارسی راه‌يافته است و در روزگار قاجار يکای پول ايران بود. با اينکه جايش را به واژۀ پرتغالی ريال داد؛ امّا امروزه همچنان بر سر زبان مردم است. تومان در روزگار فرمانروايی مغول نيز يکای پول به معنای ده هزار دينار بود.
در زمان قاجار تومان طلا (به ارزش ده هزار دینار) افزون بر گونه‌های دیگر سکّه ضرب می‌شد.

🔘 ريال واژه‌ای پرتغالی-اسپانيايی (رئال) به معنای شاهی يا شاهوار و يادگار زمانی است که پرتغاليان به خليج فارس حمله کردند و هم نام سکهٔ نقره رایج در آن دو کشور و در سرزمین‌های وابسته به آن بود. ریال از زمان حضور اسپانیایی‌ها و پرتغالی‌ها در خلیج فارس و داد و ستد ایشان با ایرانیان وارد فارسی شده است. ریشهٔ رئال از واژهٔ رِگالیس صفتی از رِکس در لاتین به‌معنای شاه است. ریال یکای پولِ بسیاری از مستعمره‌های اسپانیا و پرتغال بود؛ برای نمونه یکای پول برزیل رئال نام دارد.

🔘 قِران یکای پول ایران در روزگار قاجار بود. نام قران کوتاه شدۀ «صاحب‌قران» است. هر ده قران یک تومان بود.
از آنجا که قران هزار دینار ارزش داشت در زبان گفتاری زار (هزار) نامیده می‌شد. پس از تغییر یکای پول ایران به ریال هم ادامه يافت و سکه‌های دو ریالی و پنج ریالی دوزاری و پنج زاری نامیده می‌شدند.
در سال ۱۳۱۱ یکای ریال جایگزین قران گردید و یکای جزء آن را هم دینار برگزيدند.

امّا قِران برگرفته از «صاحِب‌قِران» است. کسی که به هنگام بسته شدن نطفه یا به هنگام زادنِ او در سیارات سعد مانند زُحَل و مشتری، قِران شده باشد:
صاحب‌قران يعنی دارای بخت نیک؛ ستاره‌شناسان، در گذشته این قران را به فال نیک می‌گرفته‌اند. ناصرالدّين شاه قاجار را صاحب‌قِران نام داده بودند.