ریشهٔ واژهٔ شمال، جنوب، شرق و غرب:

شَمال و جَنوب و شرق و غرب واژه‌های عربی‌اند. نام فارسیِ آنها به ترتيب اَپاختَر، نیمروز، خْوَرآسان و خْوَروَران است.
امروزه اپاختر به باختر تبديل شده و معنای غرب گرفته و خوروران، نخست خاوران سپس خاور شده و معنايش واژگون شده است.
خورآسان يعنی خورآيان و به ريختِ خُراسان نام استان شده است. آس در زبان پهلوی به معنای آمدنِ خورشيد است.
فخرالدین اسعد گرگانی در ویس و رامین درباره‌ی خراسان چنین سروده است:
زبان پهلوی هر کو شناسد
خراسان آن بوَد کز وی خور آسد
خورآسان را بود معنیٰ خورآیان
کجا از وی خور آید سوی ایران