آموزش شعر (28)- انتشارات مانا ایده
صنایع ادبی(قسمت دهم)
تقسیم:درواقع لف ونشریست که در آن مشخص کرده باشند که کدامیک از فقرات نشر مربوط به کدام یک از فقرات لف است.به عبارت دیگر، لف ونشری است که درآن ارتباط فقرات نشرو لف، دقیقا مشخص باشد.
مثال:
به من نمود لب وچشم وزلف آن دلبر
یکی عقیق ودوم نرگس وسوم عنبر
(عثمان مختاری)
تلمیح:اشاره به داستانی در کلام است و دو ژرف ساخت تشبیه وتناسب دارد؛زیرا اولا ایجاد رابطه تشبیهی بین مطلب وداستانی است وثانیا بین اجزاء داستان تناسب وجود دارد.
بیستون کندن فرهاد نه کاری است شگفت
شور شیرین به سر هر که فتد کوهکن است
(همای شیرازی)
در تلمیح حداقل باید دوجزء از اجزاء داستانی ذکر شود.
تنسیق الصفات:آن است که برای یک موصوف، صفات متعددی پی در پی بیاورند.
مثال:
فغان کاین لولیان شوخ شیرین کار شهرآشوب
چنان بردند صبراز دل که ترکان خوان یغما را
(حافظ)
تهکم:آن است که برای استهزاء لفظی را درضدمعنی خویش استعمال کنند، مثلا مجنون را عاقل وزنگی را کافور گویند.
جمع:دراصطلاح آن است که چندچیز رامتصف به وصفی جامع کنند ویاچندچیز را تحت حکمی واحد در می آورند.
مثال:
مردمان جمله بخفتند وشب از نیمه گذشت
وآن که در خواب نشد چشم من و پروین است
(نظامی)
ادامه دارد....